spot_img
19.9 C
New York
Thứ Ba, Tháng Chín 27, 2022
spot_img
spot_img

217 năm trước, tên nước Việt Nam đã ra đời như thế nào?

TÊN GỌI “VIỆT NAM” LẦN ĐẦU XUẤT HIỆN

Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước – chính sách ngoại giao

Sau khi vượt mặt Vương triều Tây Sơn, năm 1802 Nguyễn Ánh lên ngôi vua, lấy niên hiệu là Gia Long, lập ra nhà Nguyễn, đóng đô ở Phú Xuân ( Huế ). Năm 1804, nhà Nguyễn đổi tên nước là Nước Ta, nhưng sau đó lại đổi thành Đại Nam .

Chính quyền trung ương được tổ chức theo mô hình thời Lê với sự gia tăng quyền lực của vua. Đất nước mới hợp nhất hai miền nên bước đầu vua Gia Long phải chia thành ba vùng : Bắc thành (gồm các trấn ở Bắc Bộ ngày nay), Gia Định thành (các trấn thuộc Nam Bộ ngày nay) và các Trực doanh do triều đình trực tiếp cai quản (Trung Bộ ngày nay). Chính quyền trung ương cai quản cả nước, song mỗi thành lại có một Tổng trấn trực tiếp trông coi. Các trấn, dinh vẫn giữ như cũ.

Năm 1831 – 1832, vua Minh Mạng quyết định hành động bỏ Bắc thành và Gia Định thành, chia cả nước làm 30 tỉnh và một phủ Thừa Thiên. Mỗi tỉnh đều có Tổng đốc, Tuần phủ quản lý cùng hai ti, hoạt động giải trí theo sự điều hành quản lý của triều đình. Các phủ, huyện, châu, tổng, xã vẫn giữ như cũ .

Lược đồ cương vực chủ quyền lãnh thổ Nước Ta năm 1835 ( thời vua Minh Mạng )
Ban đầu, quan lại được tuyển chọn từ những người trước đây theo Nguyễn Ánh ; về sau, giáo dục, khoa cử trở thành nguồn tuyển chọn chính. Chế độ lương bổng được lao lý, nhưng không có phần ruộng đất. Mặc dù có một số ít quan lại thanh liêm, nhưng một bộ phận đáng kể đã trở nên thoái hoá như ở thời cuối Lê .
Một bộ luật mới được phát hành – Hoàng Việt luật lệ ( còn gọi là Hoàng triều luật lệ hay Luật Gia Long ) – gồm gần 400 điều, lao lý ngặt nghèo việc bảo vệ nhà nước và những tôn ti trật tự phong kiến .
Quân đội được tổ chức triển khai quy củ với số lượng khoảng chừng 20 vạn người, được trang bị vũ khí không thiếu, có đại bác, súng tay, thuyền chiến .
Đối với nhà Thanh, triều đình Nguyễn chịu phục tùng, nhưng so với Lào và Chân Lạp lại bắt họ thần phục .
Trước sự nhòm ngó của những nước phương Tây, nhà Nguyễn chủ trương ” ngừng hoạt động “, không gật đầu việc đặt quan hệ với họ .

Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn

Đầu thế kỉ XIX, quốc gia tạm trở lại yên bình trong thống nhất. Nền kinh tế tài chính tuy có nhiều điều kiện kèm theo thuận tiện nhưng cũng gặp không ít khó khăn vất vả .
Nông nghiệp lỗi thời, không có gì thay đổi, ruộng đất hoang hoá nhiều. Ngay từ năm 1804, nhà nước đã phát hành lại chủ trương quân điền nhưng ruộng đất công chỉ còn khoảng chừng 20 % tổng diện tích quy hoạnh ruộng đất .
Hơn nữa, theo chủ trương, việc chia ruộng phải ưu tiên cho quan lại, quý tộc và binh lính. Nhà nước khuyến khích khai hoang bằng nhiều hình thức hoặc cho dân tự động hóa tổ chức triển khai hoặc nhà nước góp vốn khởi đầu cho dân shopping nông cụ, trâu bò, mở thêm nhiều đồn điền. Ruộng đất tăng thêm nhưng không nhiều .
Hằng năm, nhà nước cố gắng nỗ lực bỏ tiền, thóc, kêu gọi nhân dân sửa đắp đê điều, nạo vét kênh mương, tuy nhiên vẫn không khắc phục được lũ lụt .
Người nông dân ra sức tăng gia sản xuất, duy trì đời sống ở làng quê. Hình ảnh ” chồng cày, vợ cấy, con trâu đi bừa ” và ” trông trời, trông đất, trông mây, trông mưa trông nắng, trông ngày trông đêm ” vẫn là hình ảnh thông dụng ở nông thôn. Người nông dân không có ruộng hoặc ít ruộng, chịu bóc lột nặng nề .
Việc trồng thêm những cây lương thực khác cùng diện tích quy hoạnh trồng rau, đậu, hoa quả được lan rộng ra góp thêm phần làm giảm đi cảnh đói nghèo .

Các nghề thủ công tiếp tục phát triển, đặc biệt là các nghề làm gốm sứ, kéo tơ, dệt vải lụa, nấu đường, khai mỏ.

Đồng tiền Gia Long Thông Bảo ( ghi ở mặt trước ) thời Nguyễn, mặt sau ghi Thất phân .
Bộ phận thủ công nghiệp nhà nước được tổ chức triển khai với quy mô lớn, nhiều ngành nghề như đúc tiền, sản xuất vũ khí, đóng thuyền, làm đồ trang sức đẹp, gạch ngói v.v… Thợ quan xưởng đã sản xuất được một số ít máy móc đơn thuần, đặc biệt quan trọng là đóng được tàu thuỷ chạy bằng máy hơi nước .
Năm 1839, ” vua đi chơi ở cầu sông Ngự Hà ( Huế ) xem thí nghiệm thuyền máy hơi nước, thấy máy móc linh động, chạy đi nhanh nhẹ ” .
( Đại Nam thực lục )
Do nhu yếu của nhà nước, do chính sách công tượng khắc nghiệt, sự tiếp cận với công nghiệp cơ khí chỉ dừng lại ở đây .
Trong nhân dân, những làng, những phường thủ công bằng tay được liên tục duy trì nhưng do nhu yếu thị trường không còn như trước nên không tăng trưởng. Một số làng nghề bằng tay thủ công lại chịu sự quản chế của nhà nước. Tuy vậy, vẫn Open một số ít nghề mới .
Việc kinh doanh trong nước tăng trưởng chậm trễ và mang tính địa phương. Thuyền buôn đi xa bị đánh thuế nhiều lần, không chỉ có vậy, nhà nước hằng năm còn trưng dụng một số ít thuyền của tư nhân để chuyên chở .
Nhà nước giữ độc quyền ngoại thương. Thuyền bè những nước láng giềng phía Nam hầu hết chỉ được vào một số ít cảng ở Gia Định. Thuyền buôn những nước Anh, Pháp chỉ được vào cảng Thành Phố Đà Nẵng, bị khám xét khắt khe. Tuy nhiên, nhà nước cũng mở màn cho một số ít thuyền của mình sang những nước láng giềng mua và bán những mẫu sản phẩm thiết yếu .
Các đô thị như Hội An, Phố Hiến, Thanh Hà đều tàn lụi. Thăng Long vẫn còn giữ những phố phường, nhưng kinh doanh sút kém .

Tình hình văn hoá – giáo dục

Nhà Nguyễn chủ trương duy nhất Nho giáo, hạn chế hoạt động giải trí của những tôn giáo, đặc biệt quan trọng là Thiên Chúa giáo. Tín ngưỡng dân gian liên tục tăng trưởng. Đình làng, đền thờ mọc lên ở khắp những xóm làng .
Giáo dục đào tạo Nho học được củng cố. Năm 1807, đã diễn ra khoa thi Hương tiên phong dưới triều Nguyễn và năm 1822, khoa thi Hội tiên phong được tổ chức triển khai. Tuy nhiên, số người đi thi và đỗ đạt không nhiều so với những thế kỉ trước .

Lễ xướng danh trường thi Hương tại Tỉnh Nam Định năm Mậu Tí ( 1888 )

Văn học chữ Hán kém phát triển. Trong lúc đó, văn học chữ Nôm ngày càng phong phú và hoàn thiện. Xuất hiện những tác phẩm văn học chữ Nôm xuất sắc như Truyện Kiều của Nguyễn Du, các bài thơ của Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan…

Quốc sử quán được xây dựng, chuyên sưu tầm, tàng trữ sử sách cổ và biên soạn những bộ sử chính thống. Nhiều nhà sử học cho sinh ra những bộ sử, sách chuyên khảo như Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú, Lịch triều tạp kì của Ngô Cao Lãng, Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức v.v… Nhiều tập địa chí địa phương được biên soạn .
Về kiến trúc, điển hình nổi bật lên quần thể hoàng cung nhà vua ở Huế và những lăng tẩm. Rạp hát tiên phong được kiến thiết xây dựng có sân khấu và phòng người theo dõi. Lị sở những tỉnh đều có thành luỹ xây theo kiểu Pháp cổ ; nổi lên ở thành TP. Hà Nội là cột cờ được thiết kế xây dựng cao đẹp .
Các ngành nghệ thuật và thẩm mỹ dân gian liên tục tăng trưởng theo những hình thức cũ .

Source: https://wincat88.com
Category: BLOG

Đánh giá post
spot_img

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

- Đăng ký app xem 18+ -spot_img

ĐƯỢC XEM NHIỀU