spot_img
19.9 C
New York
Thứ Tư, Tháng Chín 28, 2022
spot_img
spot_img

Thành phần của dầu mỏ, khí thiên nhiên, khí mỏ dầu, than mỏ và ứng dụng – Hóa 11 bài 37 – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng

Bài viết này những em sẽ được trình làng về nguồn hidrocacbon vạn vật thiên nhiên như dầu mỏ ; khí thiên nhiên và khí mỏ dầu ; Than mỏ .

Ngay sau đây, chúng ta sẽ tìm hiểu về thành phần của dầu mỏ, khí thiên nhiên, khí mỏ dầu, than mỏ các phương pháp chế biến chúng và các ứng dụng của hidrocacbon trong công nghiệp và đời sống.

I. Dầu mỏ

Bạn đang xem : Thành phần của dầu mỏ, khí thiên nhiên, khí mỏ dầu, than mỏ và ứng dụng – Hóa 11 bài 37

1. Trạng thái thiên nhiên, tính chất vật lý

– Dầu mỏ là một hỗn hợp lỏng, sánh, màu nâu đen, có mùi đặc trưng, nhẹ hơn nước và không tan trong nước. Dầu mỏ được khai thác từ những mỏ dầu dưới lòng đất ( trong lục địa cũng như ngoài thềm lục địa ) .

2. Thành phần hóa học của dầu mỏ

• Dầu mỏ là một thành phần hóa học phức tạp gồm hàng trăm hiđrocacbon thuộc những loại ankan, xicloankan, aren ( hiđrocacbon thơm ) .
– Nhóm ankan từ C1 đến C50 .
– Nhóm xicloankan gồm hầu hết xiclopentan, xiclohexan và những đồng đẳng của chúng .
– Nhóm hiđrocacbon thơm gồm benzen, toluen, xilen, naphtalen và những đồng đẳng của chúng .
• Ngoài hiđrocacbon ra, trong dầu mỏ còn có một lượng nhỏ những chất hữu cơ chứa oxi, nitơ, lưu huỳnh và vết những chất vô cơ .

3. Khai thác dầu mỏ

– Muốn khai thác dầu, người ta khoan những giếng dầu. Khi khoan trúng lớp dầu lỏng, dầu sẽ tự phun lên do áp suất cao của khí dầu mỏ. Khi lượng dầu giảm, người ta phải dùng bơm hút dầu lên .

4. Chế biến dầu mỏ

a) Chưng cất dưới áp suất thường

– Dầu khai thác từ mỏ lên gọi là dầu thô .
– Dầu thô sau khi sơ chế vô hiệu nước, muối, được chưng cất ở áp suất thường trong những tháp chưng cất phân đoạn liên tục cao vài chục mét .
– Nhờ vậy, người ta tách được những phân đoạn dầu có nhiệt độ sôi khác nhau .

b) Chế biến hóa học

• Hai giải pháp đa phần chế hóa dầu mỏ là rifominh và cracking :

Cracking là quá trình “bẻ gãy” phân tử hiđrocacbon mạch dài để tạo thành các phân tử hiđrocacbon mạch ngắn hơn nhờ tác dụng của nhiệt hoặc của xúc tác và nhiệt.

– Rifominh là quy trình dùng xúc tác và nhiệt làm đổi khác cấu trúc của phân tử hiđrocacbon từ mạch cacbon không nhánh thành phân nhánh ( đồng phân hoá ), từ không thơm thành thơm .

5. Ứng dụng của dầu mỏ

– Từ dầu mỏ, sản xuất ra những loại nguyên vật liệu cho những động cơ, những xí nghiệp sản xuất .
– Làm nguyên vật liệu cho những quy trình sản xuất hoá học .

II. Khí thiên nhiên và khí mỏ dầu

Khí mỏ dầu có trong những mỏ dầu, khí thiên nhiên có trong những mỏ khí riêng không liên quan gì đến nhau. Khí mỏ dầu và khí thiên nhiên của Nước Ta chứa rất ít hợp chất lưu huỳnh .

1. Thành phần hóa học của khí thiên nhiên và khí mỏ dầu

– Thành phần hầu hết của khí thiên nhiên là metan, chiếm tới 95 % thể tích. Phần còn lại là etan, propan, butan và 1 số ít chất khí vô cơ như nitơ, cacbon đioxit, hiđro sunfua, hiđro, …
– Thành phần của khí mỏ dầu gần giống như khí thiên nhiên, nhưng hàm lượng metan thấp hơn ( chỉ chiếm khoảng chừng 50 – 70 % thể tích ), còn những thành phần ankan khác lại cao hơn .

2. Ứng dụng của khí thiên nhiên và khí mỏ dầu

– Dùng làm nguyên vật liệu cho những xí nghiệp sản xuất nhiệt điện .
– Là nguồn nguyên vật liệu và nguyên vật liệu quan trọng

III. Than mỏ

– Than mỏ là phần còn lại của cây cối cổ đại đã bị biến hoá. Có ba loại than chính : than gầy, than mỡ và than nâu .
– Khí lò cốc là hỗn hợp của những chất dễ cháy. Thành phần của khí lò cốc phụ thuộc vào vào nguyên vật liệu khởi đầu, nhưng hàm lượng trung bình những chất theo thành phần Tỷ Lệ về thể tích như sau :

H2 CH4 Hidrocacbon khác CO CO2, N2, O2
59% 25% 3% 6% 7%

– Nhựa than đá là chất lỏng, có chứa nhiều hiđrocacbon thơm và phenol. Từ nhựa than đá người ta đã tách được nhiều chất có giá trị như benzen, toluen, phenol, naphtalen, … còn lại là hắc ín .

IV. Bài tập về nguồn hidrocacbon thiên nhiên

* Bài 1 trang 169 SGK Hóa 11: Hãy cho biết thành phần của dầu mỏ. Tại sao dầu mỏ lại không có nhiệt độ sôi nhất định? Có thể biểu thị thành phần của dầu mỏ bằng một công thức nhất định được không? Tại sao?

* Lời giải:

° Thành phần dầu mỏ : là hỗn hợp của rất nhiều những hiđrocacbon khác nhau, thành phần cơ bản gồm những loại ankan, xicloankan, aren ngoài những còn 1 só lượng nhỏ những chất hữu cơ chứa oxi, nito, lưu huỳnh và vết những chất hữu cơ .
° Lý do dầu mỏ không có nhiệt độ sôi nhất định vì
Một cách đúng chuẩn thì dầu mỏ là hỗn hợp của những hiđrocacbon, là hợp chất của hiđro và cacbon. Nên nó không có nhiệt độ sôi nhất định .
Trong điều kiện kèm theo thường thì, bốn ankan nhẹ nhất — CH4 ( metan ), C2H6 ( etan ), C3H8 ( propan ) và C4H10 ( butan ) – ở dạng khí, sôi ở nhiệt độ – 161,6 °C, – 88,6 °C, – 42 °C, và – 0,5 °C tương ứng ( – 258,9 °F, – 127,5 °F, – 43,6 °F, và – 31,1 °F ) .
° Dầu mỏ không có công thức nhất định cũng vì nguyên do trên .
Thành phần chính của dầu mỏ là metan, etan, butan, và propan, còn có rất nhiều những chất khác nhưng tỷ suất 4 chất này là nhiều nhất .

* Bài 2 trang 169 SGK Hóa 11: Khí thiên nhiên, khí mỏ dầu, khí lò cốc là gì? Nêu thành phần chính của mỗi loại khí này và ứng dụng của chúng?

* Lời giải:

– Khí thiên nhiên có trong các mỏ khí riêng biệt, khí dầu mỏ có trong các mỏ dầu.

– Thành phần của khí mỏ dầu và khí thiên nhiên ở những mỏ khác nhau xê dịch như những số liệu ở bảng bên .

Các hợp phần Khoảng % thể tích
Khí mỏ dầu Khí thiên nhiên
Metan 50 – 70 70 – 95
Etan ~20 2 – 8
Propan ~11 ~2
Butan ~4 ~1
Pentan (khí) ~2 ~1
N2, H2, H2S, He, CO2 ~12 4 – 40

– Ứng dụng : Làm nguyên vật liệu cho những nhà máy sản xuất nhiệt điện .

* Bài 3 trang 169 SGK Hóa 11: Trình bày tóm tắt qui trình chưng cất dầu mỏ, các phân đoạn và ứng dụng của chúng? Có mấy loại than chính? Thành phần và cách chế biến chúng?

* Lời giải:

– Dầu khai thác từ mỏ lên gọi là dầu thô. Dầu thô sau khi sơ chế vô hiệu nước, muối, được chưng cất ở áp suất thường trong những tháp chưng cất phân đoạn liên tục cao vài chục mét. Nhờ vậy người ta tách được những phân đoạn dầu có nhiệt độ sôi khác nhau. Các phân đoạn đó được đưa đi sử dụng hoặc được chế biến tiếp .
Các loại sản phẩm chưng cất dầu mỏ ở áp suất thường

Nhiệt độ sôi Số nguyên tử C trong phân tử Hướng xử lí tiếp theo
< 180ºC 1 ~ 10

Phân đoạn khí và xăng

Chưng cất áp suất cao, tách phân đoạn C1-C2, C3-C4 khỏi phân đoạn lỏng (C5-C10)
170-270ºC 10 ~ 16
Phân đoạn dầu hoả
Tách tạp chất chứ S, dùng làm nhiên liệu phản lực, nhiên liệu thắp sáng, đun nấu…
250-350ºC 16-21
Phân đoạn điêzen
Tách tạp chất chứa S, dùng làm nhiên liệu cho động cơ điêzen
350-400ºC 21-30
Phân đoạn dầu nhờn
Sản xuất dầu nhờn, làm nguyên liệu cho crăcking
> 400ºC > 30
Cặn mazut
Chưng cất áp suất thấp lấy nguyên liệu cho crăcking, dầu nhờn, parafin, nhựa rải đường

Trong những loại than mỏ ( than gầy, than béo, than bùn, … ) lúc bấy giờ chỉ có than béo ( than mỡ ) được dùng để chế biến than cốc và cung ứng một lượng nhỏ hiđrocacbon. Than gầy hầu hết dùng làm nguyên vật liệu cho những xí nghiệp sản xuất nhiệt điện, xi-măng ,. v.v.

* Bài 4 trang 169 SGK Hóa 11: Một loại khí thiên nhiên có thành phần trăm về thể tích các khí như sau: 85,0% metan; 10,0% etan; 2,0% nitơ và 3,0% cacbon đioxit.

a ) Tính thể tích khí ( đktc ) cần để đun nóng 100,0 lít nước từ 20 oC lên 100 oC, biết nhiệt toả ra khi đốt 1 mol metan, 1 mol etan lần lượt bằng : 880 kJ ; 1560 kJ và để nâng 1 ml nước lên 1 o cần 4,18 J .
b ) Nếu chuyển được hàng loạt hiđrocacbon trong 1,000. 103 m3 khí trên ( đktc ) thành axetilen, sau đó thành vinyl clorua với hiệu suất hàng loạt quy trình bằng 65,0 % thì sẽ thu được bao nhiêu kilogam vinyl clorua ?

* Lời giải:

a ) Nhiệt lượng cần để đun nóng 100 lít nước từ 20 oC lên 100 oC là :
4,18. ( 100 – 20 ). ( 100.103 ) = 33 440 000 ( J ) = 33 440 ( kJ )
Gọi số mol khí thiên nhiên là x ( mol )
⇒ nCH4 = 0,85 x ( mol ) ; nC2H6 = 0,1 x ( mol )
Nhiệt lượng toả ra khi đốt cháy metan là : 880.0,85 x = 748 x ( kJ )
Nhiệt lượng toả ra khi đốt cháy etan là : 15600.0,1 x = 156 x ( kJ )
⇒ 748 x + 156 x = 33440
⇒ x = 36,991 ( mol )
Vậy thể tích khí thiên nhiên cần dùng là :
V = 36,991. 22,4 = 828,6 ( lít ) ( đktc )
b ) Ta có :
828,6 ( lít ) khí thiên nhiên có 0,85 x ( mol ) CH4 và 0,1 x ( mol ) C2H6
106 ( lít ) khí thiên nhiên có a ( mol ) CH4 và b ( mol ) C2H6

2CH4 → C2H2 → CH2 = CHCl
2 ( mol ) 1 ( mol )
37946,4 1893,2 ( mol )
2C2 H6 → C2H2 → CH2 = CHCl
1 ( mol ) 1 ( mol )
4464,3 4464,3 ( mol )
Vì hiệu suất quy trình là 65 % nên số mol vinyl clorua trong thực tiễn là :
( 18973,2 + 4464,3 ). 0,65 = 15234,4 ( mol )
Vậy khối lượng vinyl clorua trong thực tiễn thu được là :
15234,4. 62,5 = 952,15. 103 ( g ) = 952,15 ( kg )

Hy vọng với bài viết về Thành phần của dầu mỏ, khí thiên nhiên, khí mỏ dầu, than mỏ và ứng dụng ở trên hữu ích cho các em. Mọi thắc mắc và góp ý các em hãy để lại bình luận dưới bài viết để THPT Sóc Trăngghi nhận và hỗ trợ, chúc các em học tốt.

Đăng bởi : trung học phổ thông Sóc Trăng
Chuyên mục : Giáo Dục

Source: https://wincat88.com
Category: BLOG

Đánh giá post
spot_img

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

- Đăng ký app xem 18+ -spot_img

ĐƯỢC XEM NHIỀU